Studeren in België – BN deStem
BN DeStem zaterdag 9 oktober 2010 14 | onderwijs
'Als Nederlander ben je toch een beetje een buitenstaander'
Klaar met de middelbare school. Wellicht klaar om te beginnen aan een nieuw avontuur. Heb je eindelijk een keuze gemaakt wát je wilt gaan studeren, dan moet je ook nog een keuze maken wáár je gaat studeren. Dicht bij huis, of juist naar de grote stad waar `het allemaal gebeurt'. Maar je kunt natuurlijk ook verder dan de landsgrenzen kijken.
door Tarek Vandervorst
Sinds kort is ze afgestudeerd en doceert ze CKV en Nederlands aan de scholieren van de Mencia Mendoza. Pieternel van Keijzerswaard (28) uit Breda besloot vijf jaar geleden naar Antwerpen te verhuizen om daar te studeren. ,,Ik wilde altijd al docent Nederlands worden, maar vond Theater ook heel leuk. In Antwerpen had ik de mogelijkheid om Theater en Film Wetenschappen te combineren met een Bachelor Taal- en Letterkunde. In Nederland bestaat deze optie niet", verklaart Pieternel haar keuze.
Malou Evers (18) uit Zundert is in september begonnen met haar studie Fotografie in Antwerpen. Over haar keuze voor de Vlaamse stad is ze duidelijk. "In Nederland bestaat er geen opleiding enkel gericht op fotografie. Dan zou ik naar de Kunstacademie moeten gaan of naar een dure particuliere school." Met alleen een havo-diploma word je niet toegelaten op een Vlaamse Hogeschool. Daarom moest ze nog wel `even' een hbo propedeuse getuigschrift in Nederland halen. Dit deed ze aan de Fontys Hogeschool voor Journalistiek in Tilburg.
Niveau
De toelatingseisen zijn dus strenger. Is het niveau dan ook hoger? Pieternel denkt van wel. ,,Antwerpen is in meerdere opzichten een aanrader, maar als je denkt dat je zomaar even studiepunten kunt scoren, dan kom je toch bedrogen uit. Het is vooral heel zelfstandig. Zo kreeg ik weleens een opdracht, daar moest ik dan drie maanden aan werken en vervolgens kreeg ik een cijfer. Zonder enige begeleiding tussendoor. Als ik het vergelijk met mijn vrienden die in Nederland studeerden is het ook een stuk intensiever. Zo moest ik zelfs zo nu en dan op zaterdag naar school." Malou is pas begonnen, maar ze had het nog intensiever verwacht. ,,Ik had volle dagen van negen tot vijf verwacht en dat het allemaal veel strenger zou zijn. Dat valt tot nog toe erg mee, ik heb zelfs vrije uren."
Een ander verschil is dat een Bachelor in België drie jaar duurt, in tegenstelling tot de vier jaar in Nederland. Het diploma is verder gelijkwaardig aan die van een Nederlands diploma.
Cultuur & sociale contacten
,,Mijn eerste indruk van de stad is heel goed", zegt Malou. ,,Oud, mooi, gezellig en veel cafeetjes. Hier kan ik het wel drie jaar volhouden." Veel sociale contacten heeft Malou nog niet. ,,Natuurlijk mijn huisgenoten en een enkeling op school, maar daar houdt het wel op. Als Nederlander ben je toch een beetje een buitenstaander. De Belgen reageren ook gek als ze horen dat je Nederlands bent." Dat onderstreept Pieternel: ,,Als ze hoorden dat ik Nederlands was, kreeg ik altijd het gevoel alsof ik me dubbel moest bewijzen. Dat ik ze moest laten zien van: kijk, wij Nederlanders zijn wel aardig."
Nederlanders hebben andersom net zo goed hun mening klaar over de Belgen. Toch ging Pieternel zonder vooroordelen richting het Vlaamse land. ,,Om er vervolgens achter te komen dat de clichés allemaal kloppen", vertelt ze lachend. ,,Belgen zijn echt rustige, maar ook stugge mensen. Een voorbeeld? Zet in Nederland driehonderd studenten in een collegezaal en het is een kippenhok. In België komen ze alleen om de les te volgen. Als de professor een vraag stelde, dan waren het altijd de drie Nederlanders in de collegezaal die reageerden", vertelt ze.
De meeste contacten legde Pieternel in de kroeg. ,,In België is het heel gewoon dat mensen alleen gaan eten, of alleen naar een theatervoorstelling gaan. Daar ontmoet je de mensen. Op school heerste er toch een aparte cultuur. Als je studenten na een college tegenkomt, dan lopen ze zonder iets te zeggen je straal voorbij. Of dat arrogantie is? Daar ben ik nog steeds niet achter", lacht ze. ,,Maar als je er eenmaal eentje kent, dan ben je ook binnen. Broertjes, vrienden en vriendinnen, iedereen kust je dan als ze je tegenkomen."
Woning
In Nederland hoor je regelmatig geluiden uit de hoek van studenten komen over hoe lastig het is om een woning te krijgen. Maanden zijn ze op zoek. Tevergeefs. Malou: ,,Gelukkig geldt dat niet voor Antwerpen. Van school kreeg ik inlogcodes voor de Belgische variant van Kamernet. Hier stuitte ik op een kamer bij het Centraal Station waar ik meteen een goed gevoel bij had. Eén reactie later en de kamer was voor mij. Hoeveel dit kost? 310 Euro in de maand."
Ook Pieternel had geen enkele moeite met het vinden van een kamer. Sterker nog; ze kon kiezen. ,,Toen ik daar net kwam had ik de keuze uit iets van achttien verschillende woningen, er is daar zo veel beschikbaar. Wat het is geworden? Een studio midden in het centrum, voor maar 280 euro."
Malou Evers in Antwerpen Foto: Kees Bennema
Studeren in Vlaanderen
*Bacheloropleidingen duren in Vlaanderen drie jaar, op hogescholen én universiteiten.
*Vlaamse hogescholen bieden professionele (beroepsgerichte) en academische (wetenschappelijke) bachelor-opleidingen aan, afhankelijk van de studierichting. Aan de universiteiten kan je alleenbachelor-opleidingen volgen.
*Vlaanderen kent, in tegenstelling tot Nederland, alleen academische masteropleidingen. Directe toegang is alleen mogelijk als je een bacheloropleiding aan de universiteit hebt gevolgd. Als je een bacheloropleiding op een hogeschool afgerond hebt, moet je eerst een schakeljaar doen om toegelaten te worden tot een masteropleiding.
*Als je aan een Vlaamse hogeschool of universiteit wilt studeren, heb je zesjarige middelbare schoolopleiding nodig. Daarom word je als Nederlandse student alleen toegelaten met een Vwo-diploma. Als je een havo-diploma hebt, moet je eerst een propedeuse halen aan een Nederlandse hogeschool voor je kan beginnen aan een opleiding op een Vlaamse hogeschool of universiteit. Een afgeronde Nederlandse mbo-opleiding op niveau 4 geeft ook toegang tot het Vlaamse hoger onderwijs. Daarnaast hebben onderwijsinstellingen de academische vrijheid om uitzonderingen te maken.
*Het collegegeld voor het hoger onderwijs in Vlaanderen is een stuk lager dan in Nederland. In Vlaanderen betaal je dit studiejaar 564,30 euro, inNederland is dat1672 euro.
*Voor de studies diergeneeskunde, geneeskunde en tandheelkunde – die je kunt volgen aan de universiteiten van Gent en Antwerpen – bestaat in Vlaanderen geen numerus fixus (loting). Voor geneeskunde en tandheelkunde moet je in Vlaanderen wel een toelatingsexamen afleggen.
*Voor de hogeschoolstudies in de nautische wetenschappen, audiovisuele en beeldende kunst, muziek en dramatische kunst is er in Vlaanderen een individueel toelatingsexamen.
*Vlaanderen kent geen aparte mbo-opleidingen. Met een afgeronde vmbo-opleiding (maar ook na enkele leerjaren) kan je instromen in het Vlaamse secundair onderwijs. Een afgeronde vmbo-opleiding niveau 1 geeft toegang tot het Vlaamse beroepssecundair onderwijs (7-jarige opleiding). Een afgeronde vmbo-opleiding niveau 2, 3 of 4 geeft toegang tot het Vlaamse technisch of kunstsecundair onderwijs (6-jarige opleiding). Je stroomt dan meestal in het vijfde leerjaar. Als je deze opleiding afrondt, heb je een opleiding die vergelijkbaar is met het Nederlandse mbo. *Vlaanderen kent geen lesgeld voor het secundaire onderwijs. Er zijn wel kosten voor studiebenodigdheden. Ter vergelijking: voor een Nederlandse mbo-opleiding betaal je dit studiejaar 1031 euro.
*Als je een mbo-, hbo- of wo-opleiding in Vlaanderen volgt, krijg je gewoon Nederlandse studiefinanciering. Je mag dan geen studiefinanciering van de Belgische overheid ontvangen.
*Als je in Vlaanderen studeert heb je bovendien recht op een OV-vergoeding, omdat je geen gebruik kan maken van een Nederlandse OV-jaarkaart. In 2010 bedraagt die vergoeding 83,97 euro per maand.
*Vlaamse diploma'sworden nog niet automatisch erkend in Nederland. Universitaire diploma's worden in Nederland over het algemeen op dezelfde manier gewaardeerd als Nederlandse dipoma's. *De inhoud van de Vlaamse hogeschoolstudies verschilt soms wezenlijk van de Nederlandse. Daarom is een vergelijking met een Nederlandse hbo-bachelorgraad niet altijd mogelijk. Handige websites: www.ib-groep.nl, www.nuffic.nl, www.ond.vlaanderen.be, www.hogeronderwijsregister.be, www.studentkotweb.be.
